Dedičstvo bez hraníc

DEDIČSTVO BEZ HRANÍC

Obec Lipnica Wielka realizuje projekt s názvom „Dedičstvo bez hraníc“, ktorý bol predložený do Európskeho územného združenia Tatry (EUWT Tatry) Obcou Lipnica Wielka v spolupráci s Obcou Bobrov. Projekt získal financovanie v rámci malých projektov Európskeho fondu regionálneho rozvoja (EFRR) v programe Interreg Poľsko–Slovensko 2021–2027 (Priorita 3: Kreatívne a turisticky atraktívne pohraničie).

Podľa žiadosti o financovanie je celková hodnota projektu 66 127,15 EUR, z čoho príspevok z Európskej únie v rámci EFRR je 52 901,71 EUR, čo predstavuje 80 % oprávnených nákladov projektu. Vlastný príspevok obce je 13 225,44 EUR, čo predstavuje 20 %.

KRÁTKE ZHRNUTIE PROJEKTU

Cieľom mikroprojektu je zachovanie a popularizácia kultúrneho dedičstva poľskej
a slovenskej Oravy prostredníctvom moderných aktivít, ktoré integrujú miestnych obyvateľov a turistov. Projekt zahŕňa realizáciu filmu, videoklipu, workshopov
a kultúrnych podujatí, ktoré atraktívnym spôsobom prezentujú miestne tradície. Zároveň podporuje cezhraničnú spoluprácu, spájajúc komunity na oboch stranách hranice.

Osobitnú úlohu má zapojenie detí a mládeže, ktoré prostredníctvom tvorivých aktivít spoznávajú kultúru regiónu a pomáhajú ju zachovať pre budúce generácie.

Región Oravy, nachádzajúci sa na pohraničí Poľska a Slovenska, je územím
s bohatým kultúrnym dedičstvom, ktoré dnes vyžaduje moderné formy ochrany
a propagácie. Klesajúci záujem mladých o tradíciu a obmedzená kultúrna ponuka spôsobujú, že sú potrebné aktivity posilňujúce regionálnu identitu a cezhraničnú spoluprácu.

Projekt „Dedičstvo bez hraníc“ reaguje na tieto potreby zapojením detí, mládeže
a miestnych tvorcov do umeleckých a vzdelávacích aktivít. Zahŕňa realizáciu filmu „Emilove zamyslenia“, ktorý pripomína regionálneho aktivistu Emila Kowalczyka, ako aj workshopy, videoklip, nahrávanie CD a finálne podujatie – Sviatok oravskej kultúry „Na hranici“.

Iniciatíva spája tradíciu s modernosťou, posilňuje väzby medzi komunitami na oboch stranách hranice a buduje pevné základy spolupráce a rozvoja kultúry regiónu.

PRE KOHO JE PROJEKT URČENÝ?

Projekt je určený predovšetkým pre deti a mládež z Oravy, ktoré sa zúčastňujú workshopov a umeleckých aktivít.

Zahŕňa aj miestne komunity a rodiny, podporujúc integráciu a regionálnu identitu, ako aj tvorcov a lektorov, ktorí odovzdávajú tradície.

Z projektu profitujú aj kultúrne a vzdelávacie inštitúcie a turisti, ktorí sa zaujímajú
o dedičstvo regiónu.

AKÉ ÚLOHY SME NAPLÁNOVALI?

Úloha 1: „Emilove zamyslenia – film o tradíciách a kultúre Oravy“

Projekt predpokladá realizáciu 40-minútového dokumentárno-umeleckého filmu, ktorý predstavuje bohatstvo tradícií, kultúry a spoločenského života Oravy. Produkcia zároveň vzdáva hold Dr. Emilovi Kowalczykovi – významnému regionálnemu odborníkovi, ktorý celý život pôsobil na ochranu dedičstva tohto regiónu.

Film spája archívne materiály, spomienky a umelecké prvky, vytvárajúc dojemný príbeh o ľuďoch, tradíciách a hodnotách Oravy. Do jeho realizácie sú zapojení miestni umelci, obyvatelia a mládež.

Premiéra sa uskutoční počas Sviatku oravskej kultúry „Na hranici“, následne bude film prezentovaný v kultúrnych inštitúciách a sprístupnený online, plniac vzdelávaciu
a propagačnú funkciu a posilňujúc identitu a cezhraničnú spoluprácu regiónu.

Úloha 2: Regionálne workshopy pre deti a mládež

Projekt zahŕňa organizáciu cezhraničných workshopov pre deti a mládež z poľskej
a slovenskej Oravy, ktorých cieľom je spoznať a tvorivo rozvíjať miestne tradície.

Účastníci sa zúčastnia tanečných, speváckych a umeleckých aktivít, spoznávajúc hudbu, kroje a ľudové umenie regiónu. Workshopy budú viesť miestni tvorcovia
a lektori.

Výsledkom aktivít bude spoločný videoklip inšpirovaný oravským folklórom, ktorý moderným spôsobom predstaví dedičstvo regiónu. Projekt doplní fotografická session „Emilove deti“ a prezentácia výsledkov počas Sviatku oravskej kultúry „Na hranici“.

Úloha 3: Sviatok oravskej kultúry „Na hranici“

Projekt zahŕňa organizáciu výnimočného podujatia, ktoré integruje komunity poľskej
a slovenskej Oravy. Počas sviatku sa uskutoční premiéra filmu „Emilove zamyslenia“, prezentácia videoklipu „Tradične spojení“ a albumu „Dedičstvo bez hraníc“.

Podujatie vytvorí priestor na stretnutia, spoločné oslavy a výmenu skúseností, spájajúc generácie prostredníctvom hudby, tanca a umenia. Jeho cieľom je propagácia kultúrneho dedičstva regiónu modernou formou a posilnenie cezhraničnej spolupráce.

Sviatok prispeje aj k zvýšeniu turistickej atraktivity Oravy a vzniknuté materiály budú využívané vo vzdelávacích a propagačných aktivitách aj po skončení projektu.

Úloha 4: Album „Dedičstvo bez hraníc“

Projekt zahŕňa prípravu a vydanie hudobného albumu dokumentujúceho bohatstvo folklóru Oravy na oboch stranách hranice. Na albume budú zahrnuté archívne nahrávky aj súčasné interpretácie tradičných piesní, ktoré ukazujú kontinuitu a životnosť miestnej kultúry.

Repertoár obsahuje napr. pastierske, obyčajové, svadobné, náboženské a vianočné piesne, čím vytvára komplexný obraz hudobného dedičstva regiónu.

Album bude distribuovaný bezplatne počas kultúrnych a vzdelávacích podujatí, pričom bude slúžiť ako trvalý nástroj propagácie a ochrany tradícií Oravy.

AKÉ BUDÚ VÝSLEDKY?

Projekt prispeje k:

• Zachovaniu tradícií – film, videoklip, album a workshopy dokumentujú hudbu, tance a kroje Oravy.
• Zapojeniu mládeže – rozvoj umeleckých, spoločenských a medzikultúrnych kompetencií.
• Integrácii komunít – posilnenie cezhraničnej spolupráce a väzieb medzi generáciami.
• Propagácii regiónu – zvýšenie turistickej atraktivity a popularizácia dedičstva.
• Tvorbe trvalých vzdelávacích materiálov – film, videoklip, album a fotografie na ďalšie využitie.

Projekt posilňuje regionálnu identitu a podporuje dlhodobú spoločensko-kultúrnu spoluprácu.

Doba realizácie: 01.02.2026 – 31.01.2027
Program: Interreg Poľsko – Slovensko 2021 – 2027

Celková hodnota projektu: 66 127,15 €
Spolufinancovanie z Európskej únie: 52 901,71 €
Vlastný vklad: 13 225,44 €

DZIEDZICTWO BEZ GRANIC

Gmina Lipnica Wielka realizuje projekt pn. „DZIEDZICTWO BEZ GRANIC”, złożony do EUWT Tatry przez Gminę Lipnica Wielka we współpracy z Obec Bobrov, otrzymał dofinansowanie w ramach małych projektów z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w Programie Interreg Polska–Słowacja 2021–2027 (Priorytet 3: Twórcze i atrakcyjne turystycznie pogranicze).

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie wartość całkowita tego projektu to
66 127,15 EUR, w tym dofinansowanie z Unii Europejskiej w ramach EFRR wynosi 52 901,71 EUR, co stanowi 80% wartości kosztów kwalifikowalnych w projekcie. Wkład własny 13 225,44 EUR co stanowi 20%.

KRÓTKI OPIS PROJEKTU

Celem mikroprojektu jest zachowanie i popularyzacja dziedzictwa kulturowego polskiej i słowackiej Orawy poprzez nowoczesne działania integrujące mieszkańców i turystów.

Projekt obejmuje realizację filmu, teledysku, warsztatów i wydarzeń kulturalnych, które w atrakcyjny sposób prezentują lokalne tradycje. Wspiera także współpracę transgraniczną, łącząc społeczności po obu stronach granicy.

Szczególną rolę odgrywa zaangażowanie dzieci i młodzieży, które poprzez działania twórcze poznają kulturę regionu i pomagają ją zachować dla przyszłych pokoleń.

Region Orawy, położony na pograniczu Polski i Słowacji, to obszar o bogatym dziedzictwie kulturowym, które dziś wymaga nowoczesnych form ochrony i promocji. Spadające zainteresowanie tradycją wśród młodych oraz ograniczona oferta kulturalna sprawiają, że konieczne są działania wzmacniające tożsamość regionalną i współpracę transgraniczną.

Projekt „Dziedzictwo bez granic” odpowiada na te potrzeby poprzez zaangażowanie dzieci, młodzieży i lokalnych twórców w działania artystyczne i edukacyjne. Obejmuje on realizację filmu „Emilowe zamyślenia”, upamiętniającego regionalistę Emila Kowalczyka, a także warsztaty, teledysk, nagranie płyty oraz wydarzenie finałowe – Święto Orawskiej Kultury „Na Granicy”.

Inicjatywa łączy tradycję z nowoczesnością, wzmacnia więzi między społecznościami po obu stronach granicy oraz buduje trwałe podstawy współpracy i rozwoju kultury regionu.

DO KOGO ADRESOWANY JEST PROJEKT?

Projekt skierowany jest przede wszystkim do dzieci i młodzieży z Orawy, które uczestniczą w warsztatach i działaniach artystycznych.

Obejmuje także lokalne społeczności i rodziny, wspierając integrację i tożsamość regionalną, oraz twórców i instruktorów, którzy przekazują tradycje.

Z projektu korzystają również instytucje kultury i edukacji oraz turyści, zainteresowani dziedzictwem regionu.

JAKIE ZAPLANOWALIŚMY ZADANIA?

Zadanie 1 „Emilowe zamyślenia – film o tradycjach i kulturze Orawy”

Projekt zakłada realizację 40-minutowego filmu dokumentalno-artystycznego, który ukazuje bogactwo tradycji, kultury i życia społecznego Orawy. Produkcja stanowi jednocześnie hołd dla dr Emila Kowalczyka – wybitnego regionalisty, który przez całe życie działał na rzecz ochrony dziedzictwa tego regionu.

Film łączy materiały archiwalne, wspomnienia oraz elementy artystyczne, tworząc poruszającą opowieść o ludziach, tradycjach i wartościach Orawy. W jego realizację zaangażowani są lokalni artyści, mieszkańcy oraz młodzież.

Premiera odbędzie się podczas Święta Orawskiej Kultury „Na Granicy”, a następnie film będzie prezentowany w instytucjach kultury i udostępniony online, pełniąc funkcję edukacyjną i promocyjną oraz wzmacniając tożsamość i współpracę transgraniczną regionu.

Zadanie 2 Warsztaty regionalne dla dzieci i młodzieży.

Projekt obejmuje organizację transgranicznych warsztatów dla dzieci i młodzieży z polskiej i słowackiej Orawy, których celem jest poznanie i twórcze rozwijanie lokalnych tradycji.

Uczestnicy wezmą udział w zajęciach tanecznych, śpiewaczych oraz artystycznych, poznając m.in. muzykę, stroje i sztukę ludową regionu. Warsztaty prowadzone będą przez lokalnych twórców i instruktorów.

Efektem działań będzie wspólny teledysk inspirowany folklorem Orawy, który w nowoczesny sposób zaprezentuje dziedzictwo regionu. Projekt uzupełni sesja zdjęciowa „Emilowe dzieci” oraz prezentacja rezultatów podczas Święta Orawskiej Kultury „Na Granicy

Zadanie 3 Święto Orawskiej Kultury „Na Granicy”

Projekt obejmuje organizację wyjątkowego wydarzenia integrującego społeczności polskiej i słowackiej Orawy. Podczas Święta odbędzie się premiera filmu „Emilowe zamyślenia”, prezentacja teledysku „Tradycją połączeni” oraz płyty „Dziedzictwo bez granic”.
Wydarzenie stworzy przestrzeń do spotkań, wspólnego świętowania i wymiany doświadczeń, łącząc pokolenia poprzez muzykę, taniec i sztukę. Jego celem jest promocja dziedzictwa kulturowego regionu w nowoczesnej formie oraz wzmacnianie współpracy transgranicznej.

Święto przyczyni się również do zwiększenia atrakcyjności turystycznej Orawy, a powstałe materiały będą wykorzystywane w działaniach edukacyjnych i promocyjnych także po zakończeniu projektu.

Zadanie 4 Płyta „Dziedzictwo bez granic”

Projekt obejmuje przygotowanie i wydanie płyty muzycznej dokumentującej bogactwo folkloru Orawy po obu stronach granicy. Na albumie znajdą się zarówno archiwalne nagrania, jak i współczesne interpretacje tradycyjnych pieśni, ukazujące ciągłość i żywotność lokalnej kultury.

Repertuar obejmuje m.in. pieśni pasterskie, obyczajowe, weselne, religijne i bożonarodzeniowe, tworząc przekrojowy obraz dziedzictwa muzycznego regionu.

Płyta będzie dystrybuowana bezpłatnie podczas wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych, stanowiąc trwałe narzędzie promocji oraz ochrony tradycji Orawy.

JAKIE BĘDĄ EFEKTY?

Projekt przyczyni się do:

• Zachowania tradycji – film, teledysk, płyta i warsztaty utrwalają muzykę, tańce i stroje Orawy.
• Zaangażowania młodzieży – rozwój kompetencji artystycznych, społecznych i międzykulturowych.
• Integracji społeczności – wzmocnienie współpracy transgranicznej i więzi międzypokoleniowych.
• Promocji regionu – wzrost atrakcyjności turystycznej i popularyzacja dziedzictwa.
• Tworzenia trwałych materiałów edukacyjnych – film, teledysk, płyta i zdjęcia do dalszego wykorzystania.

Projekt wzmacnia tożsamość regionalną i wspiera długofalową współpracę społeczno-kulturalną.